Arkadiusz Pawłowski poleca…

swoieh,, ale nie zawsze są panami wyboru swego; częstokroć rodziee układaja małzeństwo Jeszcze przy urodzeniu dzieci; ale zwiazek ieh wtenezas dopiero do skutku przychodzi, kiedy są w wieku do małzeństwa sposobnym. W epoce tej zgromadza- ją się obie rodziny i obdzielają się nawzajem grzecznosciami i podarunkami; Bramini ustanawiają miesiąc i dzień obehodu każdego zamęzcia, które odbywa się pospolieie w maju, czerwcu lub lipeu, jako w miesiącach uważają za najszczęśliwsze W roku; obrzęd ma miejsce w nocy, przy świetle pochodni i sztucznych ogniów; trwa zaś przez kilka nocy podług stanu i zamożności osób. Naprzód udają się wszyscy do pagody, gdzie Bramini i stare Bajaderki odmawiają błogosławieństwa nad oblubieńcami; po czem ci wychodzą z tamtąd dla czynienia odwiedzin w następującym porządku: 200 lub 300 niewolników na kijach niosą fajerki z ogniem, na których palą gnój ususzony od krowy i oliwę; inni znowu palą massę zwaną ogniem bengalskim, której światło żywym wszystko okrywa blaskiem; następują potem sztukmistrze puszczajacy ciągle race, petardy, wężyki i t. p. za nimi dopiero jadą rodziee siedząc na koniach bogato u- branych, lub w karetach ciągnionych przez woły; nareszcie ukazuje się palankin z nowożeńcami, o toczony niewolnikami, którzy odganiają owady i rozpraszają tumany kurzu za pomoca wielkieh serwet. Processję zakończają przyjaciele i Bajadcrki, które tańczą opiewając pochwały mnł żonków.

bardzo do hydroceramów egipskieh. W ogólności Malabarowie celują we wszystkieh kunsztach mechanieznych, a szczególniej misternie wyrabiają ozdoby złote i srebrne; nakoniec bywają oni razem krawcami, szewcami, haftarzami, budowniezymi , mularzami, i t. p.

Ze wszystkieh budowli bożyszczom poświeconych, najsławniejsza na wybrzeżu Koromandlu jest pagoda Charmonbru. Jest to gmach ogromny zbudowany z kamieni ciosowych nadzwyczajnej wielkości, posród piaszczystej równiny, na której w obwodzie .trzydziestu lieues nie ma ani kopalni, ani kamieni polnych, ani nawet rzeki do ieh przewozu. Gmach ten najeżony jest wieżami bardzo wysokiemi. Wewnątrz i zewnątrz zdobią go rzeźby wyobrażające dzieje bo- gów indyjskieh; ale najciekawszym przedmiotem, jest łańcuch kamienny obwodzący do koła świątynię; ogniwa jogo są tak zręcznie pozakłane jedne w drugie, iż łańcuch ten zdaje się być zje- dnego kamienia wyrobiony; jest to dzieło jedyne w swoim rodzaju i nadzwyczajne. , ,.

Zakończani na tem postrzcżenia moje. Nie będę się rozszerzał nad prawami, oświatą i rządem kraju tego, gdzie tylko sześć miesięcy zabawiłem ,, a i tego czasu cześć większą użyłem na załatwienie własnych interesów. Opuściłem Pondiehery ua początku marca 1S17.

górą prawie tak wysoką jak Pik Teneryf. fy), Fayal, Sgo Jerzego, Gracjoza, Corvo i Flores. Doznały one częstych i gwałtownych trzęsień ziemi, z których jedno wydarzone w f. 1591. trwało dni dwanaście, i zniszczyło kwitnące miasto Villa.Franea; trzęsienie d. 9.Lipea 1757. r. równie prawie okropne, spustoszyło Archipelag.— Terceira jest z tych wysp najznaczniejsza; ma ona 15 lieues obwodu. Angra'iest jej stoliea. … Wyspa Fayal jest znacznie mniój rozległa aniżeli Piku, a wszelako ludność je j. o połowę jest większa. Stoliea jej jest miasto tegoz nazwiska , które mieć może jeszcze 5 do 6000 mieszkańców, alo musiało ieh niegdyś mieć nierównie więcej, wnosząc z jego rozległości i liezby .£0- inó.w dzisiaj nfczamieszkanych Wyspa ta, oprócz nadzwyczajnej zyzności ziemi, ma jeszcze tęko- iż posiada najlepszą przystańą całego ar- agu : dla tego tez jest głównym targiem i Środkowym punktem handlu wysp Piku, Sgo Je- rscgo, Gracjozy i Flores. Cała prawie ilość wina jaką tam zbieraja, zakupują Amerykanie; Angliey ładują okręty swoje cytrynami i pomarańczami; okręty zaś Portugalskie udające się do Brezylji, zabierają ziamtąd. zwykle zbożu i solone mięsiwa.

Mieszkańcy są bardzo gościnni; nie ma w Fayal oberży, w którejby cudzoziemey mieszkać mogli. Ospl'J majętniejsze a szczególniej kupey, mają 'ł;zyjcmMośćpfzyj«iu j.ic.ieli u siebie i podejmując.
a

Przebiegałem kilkakrotnie wewnętrzne wyspy okoliee; widok ieh jest istolnie czarujący; szkoda tylko że kamienne obmurowania które się za każdym krokiem ukazują, .zakrywają często przed
oczyma najroskoszniejszc krajowidy. Klimat, w zimie nadzwyczajnie łagodny, w czasie zaś letnieh upałów odświeżany przez wiatry morskie, sprzyja wszystkim prawie roślinom. Dla tego w małym przestworze widzieć częstokrrć można płody właściwe najprzeciwniejszym temperaturom kuli ziemskiej , a owoce biegunowe dojrzewające obok zwrotnikowych. Jodła półnoena wznosi szczyt swój piramidalny na tem samem polu, które kokos swoim zaokraglonym zacienia wierzchołkiem. Pomarańcze kwitną obok jabłoni; bananas przedstawia w związkach po- skupiane owoce, w tym samym czasie kiedy grusza swoje w szpalerach rozpościera; ananas miesza swój miły zapach z wonnym malin wyziewem, a nasza ogrodowa kapusta rośnie spokojnie pod cieniem majestatycznej palmy. Nieśmiertelna panuje tam zieloność, a powab jej wzmaga się jasnością zawsze czystego nieba.. .. Wyspo roskoszna, pragnąłem na twą szczęśliwą ziemię przenieść byt mój błedny; zazdrościłem losu twym mieszkańcom, którzy mało znani od'reszty świata, mało nawzajem troszczą sie o niego, a szcześliwi pośród zaburzeń wielkieh ludów, nie znając ieh niedoli, spoglądają na ieh niezgody i kieski, i słuchają ieh opisu z takąż sama obojętnością, z jaką my dzieje wieków ubiegłych odezytujemy.

.ma otwor bardzo obszerny. Wydrążenie jego dochodzi prawie do poziomu morza i łalwo zstąpie można do tej otehłani, która ma przeszło 300 sążni głębokości. Dno jej jest zupełnie równe i piaszczyste; przepływa przednie itrumień bardzo czystej wody.

Wyspy Azorskie były bezludne, kiedy je Por- tugalczycy odkryli; oni je dopiero zaludnili, a

. fizognomja ieh rysów zachowała się dotąd bez znacznej bardzo zmiany. Wszelako, zdziwiony byłem widząc w Fayal, a szczególniej po wsiach znaczną liezbę ludzi, których wysoka postawa, kolor włosów mglisto płowy i oczy niebieskie przedstawiały uderzającą sprzeczność z małym wzrostem i czarnemi włosami innych mieszkańców. Dowiedziałem się, iż ludzie ci pochodzili od rnałej osady Niemeów, którzy płynęli do Ameryki na początku XVII wieku. Okręt skołatany burza, rozbił się przy brzegach tej wyspy; uratowano jednak ludzi, i ci pozostali na wyspie która ieh przyjęła. Od tego czasu, cztery lub pięć pokoleń nastąpiło po sobie; liezne zawarły się związki między cudzoziemeami tymi a krajowcami, oba wszelako rody zachowały pierwotne rysy swoje.

Godną uwagi jestta okoliezność, iż na wyspe Fa