Arkadiusz Pawłowski poleca…

XIV.
MEXYK, przez P. WARD

sprawującego interesu Króla Jmci Angielskiego w tym Tiraju. 2 Tomy in 8, Londyn 1828,

Autor tego dzieła przepędził trzy lata w Me- xyku, vf charakterze załatwiajacego interesa Anglji, przy rządzie nowej Rzeczy pospolitej Mc- xykańskiej. Postrzeżenia które ogłosił o stanie politycznym handlowym i przemysłowym tego kraju, są najświeższe, autentyczne i zajmujace. Nie tai on jaka jest dziś trudność opisywać bezstronnie przedmiot którym się zatrudnia, a nadewszy- stko w taki sposób aby podobał sie powszechnej opinji w Anglji, która abłcdnioną jest w rozmaitym kształeie, » Trzy lata temu, mówi w przedmowie swojej, niewolno nawet było wydać się z powątpiewaniem względem tego co głoszono o niewyczerpanych środkach tego kraju; teraz , przez inną ostateczność, najgruntovniejsze mniemania przyjmowane są z nied,owiarczym u- śmiechem, skoro tylko nie zgadzają się z przy- chylnern wyobrażeniem o tym kraju. Ta.kowy $tan umysłów musiał koniecznie wypłynąć ze sposobu postępowania entuzjastów i tych co na entuzjazmie drugieh w i do Vi swe zasadzali, odkąd
graniea dawny świat od nowego dzieląca obnlona została. Ci ludzie pracowali nad podniesieniem wyobraźni nieświadomych, ukazujac stan rzeczy jaki nie istniał nigdy. Podług. nieh, południowa Ameryka, od jarzma hiszpańskiego wolna, wystawiała przyszłość nieograniezonej pomyślności, bez żadnych przeciwności. Niezawodny i prędki skutek miał uwieńczać wszystkie przedsiewziecia w tych stronach szczęśliwych, a to { w tenezas nawet, choćby sie nie uzywało środków rozsądnych, których uzycie gdzieindziej przez doświadezenie pok:izało się koniecznem. Znajomość czasu, wytrwałość, przemysł, znajomość głeboka ludzi i miejsc, uważane były za mało znaczące. Kapitałów tylko było potrzeba, i nie więcej. Tak to nieszczesne teorje zajęły miejsce doświadezeń. Ale wkrótee, po zbytniej łatwowierności nastąpiło powątpiewanie zacięte, kiedy dowiedziono że zostawano w błędzie; odtad ugruntowane nawet prawdy urojeniami zwano.